امروزه دانش مهندسي نرم افزار و به دنبال آن صنعت نرم افزار در دنيا به خوبي جاي خود را باز نموده است. و قدمتي حدود سه دهه را در پيشينه خود به همراه دارد. هم اکنون در بسياري از کشورهاي توسعه يافته جهان بنگاه هاي عظيم اقتصادي که محور اساسي کسب و کار آنها توليد سيستم هاي نرم افزاري است با مقياسي بزرگ در حال کار و توليد مي باشند. و حجم توليد و فروش آنها از برخي شرکت هاي موفقِ صنايع فلزي يا صنعتي و معدني در کشور ما به مراتب بيشتر و بالاتر است. اما متاسفانه حرکت موتور صنعت نرم افزار در ايران بسيار کند و آهسته مي باشد. و در برخي زمينه ها به نظر مي رسد که به کلي اين موتور خاموش شده است! اين در حالي است که تعداد زيادي از کشورهاي در حال توسعه از سال ها قبل با ديدن مزيت ها و فرصت هاي موجود در زمينه توليد و توسعه نرم افزار روي آن سرمايه گذاري نموده و توانسته اند عقب ماندگي هاي خود را در صنايع ماشين محور به اين وسيله جبران نمايند. يکي از ضعف هاي اساسي صنعت نرم افزار در ايران، که مطمئنا در کشور ما اطلاق لفظ صنعت براي نرم افزار کمي ثقيل به نظر مي رسد، عدم وجود ديدگاه هاي مهندسي و شيوه برخورد غير مهندسي با اين زمينه مي باشد. چرا که نرم افزارهاي طراحي شده داخل کشور يا به شيوه کارگاهي توسط افرادي که صرفا توانايي هايي در يک زبان برنامه نويسي، آن هم به طور محدود، داشته اند انجام شده است. و يا اينکه به عنوان يک طرح تحقيقاتي و نه تجاري و سودآور، در يکي از مراکز دانشگاهي يا پژوهشي کشور به انجام رسيده است. نقطه آغازين ايجاد تحول در صنعت نرم افزار ايران، اصلاح ديدگاه اشاره شده و شروع براي اصلاح آن از دانشگاه آنهم به طور خاص در دوره کارشناسي مهندسي نرم افزار مي باشد.

بر اساس موضوعاتي که بيان گرديد و سابقه فعاليت کارهاي عملي و نيز علاقمندي هاي شخصي به مطالعه و تحقيق در زمينه مهندسي نرم افزار، تصميم گرفتم فعاليت کوچکي در اين زمينه براي اصلاح پيش زمينه هاي خودم و احيانا هم صنف هاي خودم در دانشگاه و صنعت، در برخورد با تکنولوژي توسعه سيستم هاي نرم افزاري انجام دهم. بر اين اساس موضوع توسعه نرم افزار بر اساس معماري سه لايه را جهت گردآوري يک سري اطلاعات مقدماتي و انتشار آن براي استفاده عموم انتخاب نمودم. امروزه بحث معماري و توجه به آن در راس مدل ها و روش هاي توسعه نرم افزار قرار گرفته است. به نحوي که متدولوژي هاي فراوني کانون توجه خود را به معماري معطوف کرده اند. همچنين بحث معماري سه لايه و چند لايه بحثي داغ در دنياي مهندسي نرم افزار مي باشد. به خصوص اينکه اين موضوع با موضوعات ديگري همچون : مهندسي نرم افزار مبتني بر مولفه، استفاده مجدد از قطعات و تکه کدهاي ايجاد شده، الگوهاي طراحي و استفاده از تجارب موفق پروژهاي قبلي و تحليل و طراحي شيئ گرا، گره خورده است. بر اين اساس با توجه به ضعف هايي که در شيوه هاي توسعه نرم افزار در بازار کار مشاهده کرده ام سعي نمودم تا به تحقيقي، که در ناميدن آن به عنوان يک تحقيق شک دارم، در اين زمينه دست بزنم.

ساختار اين نوشته بدين صورت است که در فصل اول مباحثي به منظور آشنايي با معماري و معماري سه لايه ارائه مي گردد. در فصل دوم طريقه اي براي طراحي لايه هاي مختلف معماري سه لايه به خصوص لايه کاربرد به وسيله يک الگوي معروفِ طراحي تشريح مي گردد. و در پايان در فصل سوم در خصوص پياده سازي اين معماري، البته به صورت محدود و خلاصه شده، مباحثي بيان گرديده است.